เลือกบานพับถ้วยให้เหมาะกับการใช้งาน

วิธีเลือกบานพับถ้วยให้เหมาะกับการใช้งาน

 “บานพับถ้วย” (Cup Hinge) หรือบานพับลูกถ้วย เป็นบานพับที่ใช้กับตู้ไม้ เวลาปิดบานประตูตู้จะมองไม่เห็นส่วนของบานพับ บางครั้งจึงเรียกว่า บานพับซ่อน (Concealed Cabinet Hinge) การเลือกให้เหมาะกับการใช้งานเป็นเรื่องสำคัญที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่จริงแล้วบานพับเป็นส่วนที่ส่งผลต่อความทนทาน ความสวยงาม และความสะดวกในการใช้งานของเฟอร์นิเจอร์โดยตรง โดยเฉพาะตู้ครัว ตู้เสื้อผ้า และตู้เก็บของต่าง ๆ บทความนี้จะช่วยแนะนำวิธีเลือกบานพับถ้วยให้เหมาะสมกับงานของคุณ

 

1.    ตรวจสอบขนาดของบานพับถ้วย

การวัดขนาดของบานพับถ้วยคือการวัดเส้นผ่านศูนย์กลางถ้วย โดยอาจจะวัดตรงถ้วยของบานพับโดยตรง หรือวัดที่รูเจาะ กรณีเปลี่ยนแทนของเดิม ขนาดที่ขายในท้องตลาดจะมี 3 ขนาดด้วยกันคือ

 

1)      เส้นผ่านศูนย์กลาง 26 มม. เป็นบานพับถ้วยขนาดเล็ก ใช้กับบานประตูตู้ที่มีกรอบบานเล็ก มีความหนา และน้ำหนักบานไม่มาก

2)      เส้นผ่านศูนย์กลาง 35 มม. เป็นบานพับถ้วยที่พบเห็นมากที่สุด ใช้กับตู้ทั่วไป เหมาะกับบานประตูตู้ที่มีความหนา 14-22 มม.

3)      เส้นผ่านศูนย์กลาง 40 มม. เป็นบานพับถ้วยที่ใช้กับงานหนัก เช่นงานตู้เพาะโครง ตู้ไม้จริง เหมาะกับบานประตู และแผงตู้หนา 22 – 25 มม.

2.    ตรวจสอบชนิดของบานพับถ้วย

ถ้าเราสังเกตดี ๆ บานพับถ้วยของแต่ละตู้จะมีลักษณะไม่เหมือนกัน หรือแม้แต่ตู้ใบเดียวกันบานพับที่อยู่ตำแหน่งริมตู้กับกลางตู้ก็ยังมีหน้าตาไม่เหมือนกัน นั่นเพราะบานพับถ้วยยังแบ่งออกเป็น 3 ชนิดตามการใช้งาน

1)      ชนิดทับขอบ หรือทับริม (Full Overlay) บานพับชนิดนี้จะสังเกตได้ไม่ยากเพราะมีขาตรง ไม่เหมือนบานพับชนิดอื่น ใช้กับตู้ประเภททับขอบ หรือตู้ที่บานประตูตู้จะปิดทับแผงข้างตู้ทั้ง 2 ข้าง เต็มแผง โดยตำแหน่งของบานพับจะติดตั้งอยู่ที่ริมตู้ฝั่งใดฝั่งหนึ่ง หรือทั้ง 2 ฝั่งกรณีตู้ที่มีบานประตูตั้งแต่ 2 บานขึ้นไป

2)      ชนิดกลางขอบ หรือ ครึ่งขอบ (Half Overlay) ขาของบานพับชนิดนี้จะงอเล็กน้อย ใช้กับตู้ที่มีประตูตู้ตั้งแต่ 3 บานขึ้นไป โดยประตูบานกลางทับแผงตู้แค่ครึ่งแผง ส่วนประตูตู้บานริมใช้ชนิดทับขอบ

3)      ชนิดในขอบ (Inset) ขาของบานพับชนิดนี้จะงอมากที่สุด ใช้กับตู้ประเภทในขอบ หรือตู้ที่บานประตูตู้อยู่ถัดจากแผงข้างตู้

3.    ประเภทการปิด

บานพับถ้วยยังแบ่งตามประเภทการปิดอีกด้วย กล่าวคือปิดแบบธรรมดา และ ปิดแบบนุ่มนวล

1)      ประเภทปิดแบบธรรมดา คือบานพับที่ไม่มีโช้คไฮดรอลิก เวลาปิดจะมีเสียงดังกว่าบานพับที่มีโช้ค เหมาะกับตู้ที่ไม่ได้ใช้งานหนักเปิดปิดไม่บ่อย หรือตู้ที่ไม่มีมือจับ ซึ่งต้องใช้งานบานพับร่วมกับอุปกรณ์กดเด้ง หรือกดเปิด (Push to Open)

2)      ประเภทปิดนุ่มนวล (Soft-Closing) หรือบานพับถ้วยซอฟท์โคลส คือบานพับถ้วยที่มีโช้คไฮดรอลิก เวลาปิดบานประตูตู้จะค่อย ๆ ปิด จึงไม่ตีแผงข้างตู้ เสียงเงียบ ราคาสูงกว่าแบบธรรมดา

 

4.    วัสดุใช้ทำบานพับถ้วย

วัสดุที่ใช้ทำบานพับถ้วยส่วนใหญ่เป็นโลหะ หรือโลหะกับวัสดุอื่น เช่นพลาสติก

1)      บานพับถ้วยเหล็กชุบ เป็นวัสดุที่พบในบานพับถ้วยส่วนใหญ่ มักทำจากเหล็กรีดเย็น (Cold Rolled Steel) ชุบนิกเกิล หรือ โครเมียมเพื่อป้องกันสนิม ข้อดีของวัสดุเหล็กชุบคือความแข็งแรง แต่ข้อเสียคือเมื่อใช้งานในพื้นที่ชื้น อาจเกิดสนิมได้

2)      บานพับถ้วยสเตนเลส เป็นวัสดุที่พบน้อยกว่า มีทั้งสเตนเลสเกรด 201 และ 304 แม่เหล็กดูดไม่ติด (ยกเว้นบริเวณสกรู โช้ค) ข้อดีคือวัสดุแข็งแรง ทนการกัดกร่อนได้ดี เหมาะใช้กับตู้ในพื้นที่ชื้นเช่นห้องน้ำ ข้อเสียคือมีราคาสูงกว่าวัสดุเหล็กชุบ อย่างไรก็ตามเนื่องจากข้อจำกัดในการขึ้นรูปของสเตนเลส ชิ้นส่วนบางชิ้นของบานพับมักจะเป็นวัสดุอื่น เช่นโช้คทองเหลือง โช้คเหล็ก สกรู

3)      บานพับถ้วยเหล็กผสมวัสดุอื่น เช่นพลาสติก ใช้กับตู้ที่มีบานประตูกระจก หน้าตาไม่เหมือนบานพับถ้วยทั่วไป นอกจากนี้อาจจะมีวัสดุเหล็กผสมซิงค์อัลลอย เพื่อความสวยงาม

 

5.    การปรับระยะการติดตั้ง

บานพับถ้วยยังประเภทออกตามความสามารถในการปรับระยะการติดตั้ง ดังนี้

1)      ปรับระยะไม่ได้ พบในบานพับถ้วยรุ่นก่อน ทำให้ยากต่อการปรับระยะการติดตั้งบานประตูตู้ หากเจาะรูสกรูผิดต้องเจาะใหม่

2)      ปรับระยะได้ สามารถขันสกรูปรับระยะของบานประตูตู้ได้ โดยไม่ต้องถอดสกรูแล้วเจาะใหม่ให้ยุ่งยาก โดยจะปรับได้ +- 2 มม. เช่น

·       ปรับได้ 2 มิติ (2-D Adjustable) สามารถปรับระยะ ซ้าย-ขวา เพื่อปรับระยะช่องห่างระหว่างบาน 2 บาน และ ปรับระยะลึก-ตื้น (เข้า-ออก)

·       ปรับได้ 3 มิติ (3-D Adjustable) สามารถปรับระยะ ซ้าย-ขวา เพื่อปรับระยะช่องห่างระหว่างบาน 2 บาน ปรับระยะลึก-ตื้น (เข้า-ออก) และ ปรับระยะขึ้น-ลง


 

6.    ระบบการปลดหน้าบานประตูออกได้

บานพับถ้วยในปัจจุบันนี้มักจะมีการออกแบบให้สามารถปลดหน้าบานประตูตู้พร้อมบานพับออกจากแป้นบานพับได้โดยไม่ต้องขันสกรูเพื่อถอดบานพับแยกออกจากบานประตูตู้ เรียกว่าระบบคลิปออน (Clip On) จึงง่ายต่อการดูแลรักษา

 

7.    มาตรฐานการใช้งาน

บานพับถ้วยที่มีมาตรฐานสูง ผลิตจากโรงงานที่เชื่อถือได้ มักจะต้องได้รับการรับรองการทดสอบการเปิด-ปิด ตามที่หน่วยงานมาตรฐานกำหนด และออกใบรับรอง หน่วยงานที่เป็นที่น่าเชื่อถือในระดับสากลเช่น SGS  EN 15570 (European Standard) ANSI/BHMA (American National Standards Institute) เป็นต้น